.RU

Қазақ поэзиясының дүлділі

Дата07.09.2017өлшемі199.6 Kb.
ҚОРҚЫТ АТА атындағы

ҚЫЗЫЛОРДА МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ


ҒЫЛЫМИ - ТЕХНИКАЛЫҚ КІТАПХАНА

АНЫҚТАМА - БИБЛИОГРАФИЯЛЫҚ

және ӘДІСТЕМЕЛІК БӨЛІМ
Қазақ

поэзиясының

дүлділі


Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты,

Қазақстанның халық ақыны

Фариза Оңғарсынованың

шығармашылығына арналған

библиографиялық ұсыныстық тізім

Қызылорда 2013 жыл

Кітап оқымаған адам – тамырсыз қаңбақ

Ф.Оңғарсынова
оқырманға
Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігі, Қазақстан Республикасының Ұлттық академиялық кітапханасы ұсынысымен ұйымдастырылған «Бір ел-бір кітап» акциясы жеті жылдан бері зор табыспен өтуде. 2013 жылы халықтың жаппай оқитын кітабы ретінде, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, Қазақстанның халық ақыны Фариза Оңғарсынованың «Дауа» атты лирикалық жыр кітабы ұсынылды. Осы акция аясында құрастырылып, назарларыңызға ұсынылып отырған библиографиялық ұсыныстық тізім Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, Қазақстанның халық ақыны Фариза Оңғарсынованың өмірбаяны мен шығармашылығына арналады.

Библиографиялық ұсыныстық тізімде ақынның өмірі мен еңбек жолын сипаттайтын мәліметтер, әдеби шығармалары мен ол туралы әдебиеттер тізімдері жинақталған.



Тізім төмендегідей бөлімдерден тұрады:

  1. Өмірдерек.

  2. Ф.Оңғарсынованың өмірі мен қызметі.

  3. Айрықша марапаттау белгілері.

  4. Ақын шығармаларына шолу.

  5. Шығармаларының хронологиялық көрсеткіші.

  6. Ақын туралы жарияланған мақалалар.

Библиографиялық ұсыныстық тізімде материал хронологиялық тәртіппен орналасқан.

Ұсыныстық тізім Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің ғылыми-техникалық кітапханасының электронды, дәстүрлі каталогтары мен картотекаларынан алынған материалдар негізінде жасақталған.





Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, көрнекті қазақ ақыны, халық жазушысы, журналист, Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің I және II шақыруларының депутаты
ФАРИЗА ОҢҒАРСЫНОВА
Зула, менің жыр-күймем, шабыт жегіп,

Жер бетіне ғұмырлы жарық беріп...

ӨМІРБАЯНЫ:


1939ж. 5 желтоқсан -

Гурьев (қазіргі Атырау) облысы,

Новобогат ауданына қарасты Манаш ауылында дүниеге келген.



1961 жылы

Гурьев мемлекеттік педагогикалық институтының

тіл-әдебиет факультетін бітіріп, Балықшы ауданының Еркінқала, Октябрьдің 40 жылдығы атындағы қазақ мектептерінде үстаздық еткен.



1966-1968 жж.

Гурьев облыстық "Коммунистік еңбек" газетінің партия тұрмысы бөлімінде әдеби қызметкер болып істеген.

1968-1970 жж.

Республикалық "Лениншіл жас" газетінің Ақтөбе, Гурьев, Орал облыстары бойынша меншікті тілші қызметін атқарған.

1970-1978 жж.

Республикалық "Қазақстан пионері" газетінің бас редакторы, 1978 жылғы желтоқсаннан "Пионер" журналының бас редакторы болып істеген.

1978-1996 жж

Республикалық «Ақ желкен» журналының бас редакторы.

1996-2004жж

ҚР Парламенті Мәжілісі 1-ші және 2-ші шақыр-ылымдарының депутаты

Қазіргі кезеңде

Көрнекті қазақ ақыны, халық жазушысы, журналист, республикалық «Тұмар» атты әдеби-көркем журналдың бас редакторы

МАРАПАТТАРЫ:

  • -

  • --



  • -

  • -

  • -





"Үйім — менің Отаным", "Маңғыстау монологтары", "Революция және мен" өлеңдері топтамалары үшін Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты атанды (1984 ж.);

Ленин комсомолы Орталық Комитетінің Құрмет Грамотасы,

Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасы;

"Құрмет Белгісі" ордені;

"Парасат" ордені;

Республика мәдени-ағарту ісіне еңбегі сіңген қызметкерінің төс белгісі.



Фариза оңғарсынованың алғашқы өлеңдері баспасөз беттерінде 1958 жылдан бастап шыққан. Әр жылдары 20-дан астам өлеңдер жинақтары, очерктері, таңдамалы шығармалары, "Біздің Камшат" повесі, аудармалары "Жазушы", "Жалын", "Молодая гвардия" баспаларынан жарық көрді.

Орыс, туысқан республикалар ақындарының, Чили ақыны П. Неруданың жырларын, кейбір драмалық шығармаларды казак тіліне аударған.

Ақын әйелдер жанының кұпиясын, арманын, махаббатын көп жазады. Қазақтың батыр қыздары Әлия мен Мәншүктің тағдыры мен трагедиясына дастандар арнады. Ақын – өз заманының ар-ұжданы. Ол болашақ үшін өмір сүреді. Әлденеден мұңайған кезінде, біреудің пасықтығынан жүрегі мұздаған кезінде, кешегі досының бүгін теріс айналғанын көргенде Фаризаның досы, сенері, мұңдасы, берер дәрі-дауасы – поэзия.

Көңілді, жайлы күнімді,

Азапты қайғы мұңымды

Өзімменен бөліскенің үшін,

Қатем мен жеңістерім үшін,

Менің мынау қиындау тағдырым болып

О, баста көріскенің үшін

Өлең, мен сені аялап өтем! - деп толғайды.

"Асау толқын" атты өлеңінде:

Тағдырыңды сенің тапсырдым сенімді ұрпаққа

Көз нұрың, болашағыңда – сол түбінде, елім

Келеді әйтеуір бір ұрпақ менің соңымнан – бар үміт сенде.

О, асау толқыным менің! – деген жолдардан ақынның жастарға үлкен сеніммен, үмітпен қарайтыны анық байқалады.

Ақын жырында әйелдер бейнесінің көңіл күйі дауылды сезім болып жырланады, тек жай жырлау емес, қазіргі заман талабының биік өрісіне лайықтап жырлау – Фариза туындыларының бір қыры. Әйел – Ана тақырыбы. Әйелдер жан дүниесіне барлау жасауда ақын жетістігі мол. Оны өзі де ашып айтады: "Адам деген күрделі жаратылыс қой. Соның ішінде әйел халқының жан-дүниесі өз алдына бір әлем. Менің өз жырларымды сол әйел жанының сан күйін мүмкіндігім жеткенше жеткізгім келеді. Менің бұл тақырыптағы лирикалық кейіпкерім – әйелдер. Олардың тағдыры, жан дүниесі, күлкісі мен көз жасы өлеңдерімнің арқауы", – дей келе:

Өз-өзіммен өртеніп барам жанып,

Жүректен жас ағады тарамданып.

Менде жоқ қой бұл күнде тым болмаса,

Ақтарылар алдыңда саған барып.

Жасқа ғана толады жанар налып,

Мен үшін тұр дүние қараң қалып, – деп, әйелдің мұң-қайғысын сыр ғып шертеді. Енді бірде ақын:

Мезгіл бұршақ жаныңа салып таңба,

Қайратыңнан қайысып, налып қалма,

Сені іздейтін аға бар тарыққанда,

Інілер бар дем берер жабыққанға.

Бір ақиқат – бәрібір жоғалмайсың,

Жоғалмайтын жоқтаушы халық барда, – дейді.

Демек, азаматтық, қоғамдық, әлеуметтік көркем тұжырым жалаң публицистикалық шалқу дидактикалық толғаумен әсте терең ашылмақ емес, қайткен күнде де поэтикалық бейне, тұлғалы образ, сөз суретінің құдіреті бірінші қатарда, дәлірек айтқанда, ақындық сезім, қаламгерлік идея өзара ажырамас диалектикалық тұтастықта көрінеді.

Мен даланың қызы едім,

Жазығында жатпайтын көз ілер қара.

Жазира менің жанымның өзі де дара.

Асқар көрмеген мен шіркін биік дегенді.

Өлшеуші ем сонау аспанның өзімен ғана, – деген шумақта қаламгердің шыққан, өскен ортасын дәл көрсететін поэтикалық деталь, әдемі образды сурет жатыр. Сондай-ақ, ақынның биік арманы анық көрінеді. Фаризаның беріліп, шабыттанып, аса құмарта, кең көсіліп жырлаған табысты тақырыбы – махаббат, сүйіспеншілік тақырыбынан басқа да саяси-әлеуметтік тақырыптарды әуелде публицистикалық толғау үлгісі арқылы игерген ақын бірте-бірте философиялық, психологиялық монолог формаларға ауысып суреттегенін көреміз. Туған жер, Отан-Ананы нақты сурет, бейнелі тіл, көркем тәсілмен өрнектейді.

Туған жерге сағыныш.

О, туған жер, кең пейіл құшағың кең,

Саған көңіл бұлқынар күш-ағынмен.

Сағынышымды қанат қып саған қарай

Балапандай талпынып ұшамын мен, – немесе: "Сені қалай сүю керектігін мен ешқандай кітаптан оқымадым", – деп, туған жерге деген өзінің сағынышын, ерекше сезімін жырғып шынайы суреттейді. Ал:

Далам менің – қазынам, жыр сандығым,

Жыр нәрімен жер балқып, босанды құм.

Сортан жердің тұзы бар тамырымда

Ақшылтымдау сондықтан жусан жырым, – деген жолдардағы сезімі ерекше. Фаризаның өз сөзімен айтқанда, "өнер де, өмірдің өзі сияқты, ылғи қуаныш пен шаттықтан тұрмайтыны белгілі". Сондықтан да болар, Фариза:

Менің жырым –

Құштарлық қысқан кеудемнен

Бұрқырап жатқан бір жалын... – дейді.

Ағынан ақтарыла жырлау, ой-сезім тізгінін өлең жолында іріктей еркін ұстау – Фариза туындыларының өзекті қасиеті.

"Атқа шапқан-бақыт деп женгелерім

Жұбатса да, жүрегім көнбей менің

Алып ұшып тұра алмай бір орнымда

"Бәйгесі құрсын, өзі аман келгей", – дедім...

Бұлай деп тек ана ғана бәйек бола алса керек. Ақын қыз соғыс зардабын, соғыстан оралмаған талай әкелер мен ағалардың, қыршын кеткен жастардың тағдырын айрықша бір сүйіспеншілікпен жырлайды. Солай біздер қоштастық балалықпен,

Біз күткенбіз әкені, ана күткен.

Күту қиын, адам бұны ұқпаған,

Солдат көрсем, әлі күн тұрып қалам,

Әкем емес екен деп қадалып мен... –

немесе: Келеді, рас, Жеңістер қасіретпен, Құрбандықпен... талайдың шашы ағарып, – деген жолдарынан "Жеңіс күні" оңайлықпен келмегенін ашып айтады.

Табиғатты жырлау. Мұнда ақынның ешкімге ұқсамайтын өзіндік үні, даусы анық байқалады. Ақынның "Жаз" деген өлеңі тұла бойы қолмен қашалып жасалған әдемі мүсінді көз алдына елестетеді. Сурет пен теңеу, өткір ойлар қосылып өрілгенде көз алдыңа ғажап дала бейнесі келеді. Жаздың ыстық жалынына төзе алмаған ерке бұлақ көрінісі – ғажап! Биік таудың басына ызғар, мұзы жатса да, төсінде қызыл ала қызғалдақтар жайқалып тұр. Бұл – әсем Алатаудың көз тоймас келбеті ғой!


Сұлулар барған сайға бұғып,

Қарайды көлдің бетін айна қылып.

Шіркін, жаз, жомартсың-ау базарлыққа,

Бересің жан біткенге жайдарылық.

Адам жанына шуақ сеуіп, күлімдеп жүретін жандар болады. Осындай адамды жадыраған жаз мінезді адам дейді. Бұл жерде ақын жаз бен адамды салыстырып отыр. Табиғат тірі. Оған мына бір жолдарды оқи отырып

көз жеткіземіз:

Бас иіп қырдың жасыл қияқтары

Тұрғандай жаныңа әсем күй ақтарып.

Көп-нәзік қырдың гүлі албырайды,

Алғашқы балғын сезім сияқтанып.

Күн шықты жанарыңнан нұр атылып,

Құм жатыр бұйра жонда шұбатылып.

Жартыкеш ай барады жаутаң қағып,

Үйінен кеткен қыздай ұзатылып.

Анықтап көз салсақ, осы өлең жолдарында небір әдемі теңеулер, айшықтап суреттелген табиғат көрінісі бар. "Жарты-кеш ай ұзатылған қызға ұқсаса, қыр тәтті ұйқысын қимай қалғып қана тыныштық құшағында жатыр. Ал нәп-нәзік қырдың жұпар гүлі алғашқы балғын сезімге ұқсайды", – дейді ақын. Шынында мұндай тапқыр да сұлу тіркестерді тек Фариза ақын ғана таба алатын сияқты. Осылай еркелей жырлау Фаризаға тән секілді. Фариза өлеңдеріндегі табиғат тақырыбы ғажайып суреттерге толы. Жыр әлеміне құлаш ұрған ақын жырлары өз оқырмандарын қуанта берері сөзсіз.

Фариза Оңғарсынованың шығармашылығында шындық, қайсарлық, адамгершілік, махаббат, сенім сияқты философиялық категориялар нанымды, салмақты көрініс тапқан. Ол кез келген тақырыпты беріле, шабытпен, аса құмарта, кең көсіліп жырлайды.

Назарларыңызға ұсынылып отырған «Дауа» лирикалық жыр жинағы - ақынның көп жылғы творчестволық еңбегінің жемісі.



Ақын оқушысын өлеңіне тереңірек қарауға, түйдек-түйдек ойлардан мағыналы образ іздеуге, теңеу күрделіліктерін тануға жетейлейді. Өлеңдеріндегі бояулар байлығы ақынның кең әлемін, ішкі дүниесіндегі нұрлы сәулелер, сағым үміттер мен асқар армандарын көрсетеді. Олай болса Фариза Оңғарсынованың «Жырларымды оқы да, ойларымды ал»-деп, өзі айтқанындай шығармаларын бірге оқи отырып, оның дара күндерінің, нала түндерінің серігі, сенімі болған аяулы өлең жолдарына құлақ түріп, құдіретін сезінейік!

Ақын Фариза Оңғарсынованың шығармалары

Кітаптары:


1

Оңғарсынова Ф., Мазасыз шақ: Өлеңдер кітабы. / Ф. Оңғарсынова.- Алматы: Жазушы, 1972.- 104 б

2

Оңғарсынова Ф., Асау толқын: Өлеңдер кітабы. / Ф. Оңғарсынова.- Алматы: Жазушы, 1973.- 104 б

3

Оңғарсынова Ф., Мен сенің жүрегіңдемін:Өлеңдер /Ф.Оңғарсынова.-Алматы: Жазушы,1975.-120 б.

4

Ф. Оңғарсынова, Біздің Кәмшат./Ф.Оңғарсынова.-Алматы: 1976.-120 б.

5

Ф.Оңғарсынова, Шабыт шалқары:өлеңдер.Алматы:Жазушы.-1976.-137 б.

6

Оңғарсынова Ф., Шілде: Таңдамалы өлеңдер. / Ф. Оңғарсынова.- Алматы: Жазушы, 1978.- 320 б.;

7

Ф.Унгарсынова, Полдневный жар./ Ф.Унгарсынова, -Алма-Ата: Жазушы.-1980

8

Оңғарсынова Ф., Дауа: Өлеңдер. / Ф. Оңғарсынова.- Алматы: Жалын, 1985.- 224 б.;

9

Ф.Унгарсынова, Ожидание солнца/ Ф.Унгарсынова.-Москва: Молодая гвардия,1985

10

Ф.Оңғарсынова., Маңғыстау монологтары.- Алматы: жазушы.-1986

11

Оңғарсынова Ф., Екі томдық таңдамалы шығармалар. 1-ші том: Өлеңдер, поэмалар. / Ф. Оңғарсынова.- Алматы: Жазушы, 1987.- 324 б.;

12

Оңғарсынова Ф., Дауа: Өлеңдер. / Ф. Оңғарсынова.- Алматы: Атамұра, 2002.- 288 б.; ("Атамұра кітапханасы" сериясы).

13

Атырау ақын-жазушыларының кітапханасы. Фариза.-Арыс баспасы,-Алматы,2002

14

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.1: Өлеңдер, дастандар. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 324 б.;

15

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.2: Өлеңдер, дастандар. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 340 б.;.

16

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.3: Өлеңдер, дастандар. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 328 б.;

17

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.4: Өлеңдер. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 292 б.; 84х108.

18

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.5: Балалар әлемі: Өлеңдер. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 312 б.;

19

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.6: Жүректер тілдескенде: Аудармалар. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 368 б.;

20

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.7: Мақалалар. Ойлар. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 320 б.;

21

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.8: Эсселер, жолжазба, мақалалар. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 304 б.;

22

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.9: Ақын әлемі: Өлеңдер, мақалалар. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 336 б.;




23

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.10: Аудармалар. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 364 б.;

24

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.1: Өлеңдер, дастандар. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 324 б.;

25

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.2: Өлеңдер, дастандар. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 340 б.;

26

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.3: Өлеңдер, дастандар. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 328 б.; .

27

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.4: Өлеңдер. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 292 б.;

28

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.5: Балалар әлемі: Өлеңдер. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 312 б.;

29

Оңғарсынова Ф., Он томдық шығармалар жинағы. Т.6: Жүректер тілдескенде: Аудармалар. / Ф. Оңғарсынова.- Астана, 2004.- 368 б.;

30

Фариза. 31-ші кітап.- Алматы: Арыс, 2007.- 240 б.- (Атырау ақын-жазушыларының кітапханасы.).

31

Ф.Оңғарсынова, Толағай тұлға .-Алматы: Білім.-2008.-108 б.




Оңғарсынова Фариза., Жүрегімдесің, Қазақстаным. Казахстан в моем сердце.-ТОО:Балалар әдебиеті.- Алматы.-2009 ж.

32

Оңғарсынова Фариза,Тәуелсіздіктің нұрлы таңы (Азаттық поэзиясы).-Алматы: Раритет, 2010.- 12-14 б.

33

ФОңғарсынова "Ғашық сезім". Лирика.-Астана; Фолиант.-2013.


Мерзімді басылымдарда:

1

Оңғарсынова Фариза. Досым – халық/Сұхбаттасқан М.Дәлікбай //Ана тілі.-1998.- №43.-29 қазан.- 4 б.

2

Фариза Оңғарсынова. «Пәктігіңді кешпейді бұл ағайын!» /Сұхбаттасхан Т.Әбдірайымов //Қазақ ђдебиеті.-200.-№16.-21 сәуір.-5 б.

3

Оңғарсынова Фариза. Кез келгенге түсінікті болғым келмейді //Қазақ әдебиеті.-2002.- 7 маусым

4

Оңғарсынова Фариза, Менің шығармашылығымның негізгі өзегі – әйел затының жан әлемі. //Астана хабары.-2008.-8 наурыз.- 3 б.

5

Оңғарсынова Фариза, Махаббат лирикасының антологиясы / Ф. Оңғарсынова //Парасат.- 2010.- №11.- 12б.

6

Фариза Оңғарсынова: Тәуелсіздік жайлы тасқын жыр=Мемлекеттік сыйлыққа ұсынылған шығарма: Көрнекті ақын Несіпбек Айтұлының "Ерлікке ескерткіш" атты поэмалар жинағы туралы толғаныс//Егемен Қазақстан.- 2010.-28 тамыз.-12б.

7

Оңғарсынова Фариза, Пушкиннің шығыстық рухы / Ф. Оңғарсынова //Қазақ әдебиеті.- 2013.- 7 маусым.- 1,8 б

8

Фариза Оңғарсынова, Ай көрік менің Астанам//Кітап патшалығы.-2011, №3.- 1 б.

9

Фариза Оңғарсынова, Кітап оқымаған адам – тамырсыз қаңбақ//Кітап патшалығы.-2011, №3.- 12-15 б.

10

Ф.Оңғарсынова,Аталы сөз-арға сын//Қазақ әдебиеті.-2013.-6-12 қыркүйек.-1 б.

Фариза Оңғарсынова туралы әдебиеттер:
Кітаптар:

1

Жас дәурен: жас ақындардың өлеңдері мен поэмалары.-Алматы,1961 .-

2

Қазақ совет поэзиясының антологиясы.- Алматы: Жазушы,1977

3

Қазақ балалар поэмасының антологиясы. Құрастырған: М.Әлімбаев., Қ. Баянбаев. «Жалын» Алматы.-1977

4

М.Мақатаев//Жырлайды жүрек.-Алматы,1989

5

Екі мың жылдық дала жыры.-Алматы, 2000.-552 б.

6

Оңғарсынова Фариза //Қазақстан Республикасы.Энциклопедиялық анықтамалық/ Бас редакторы Ә.Н.Нысанбаев.- Алматы: «Қазақ энциклопедиясы»,2001.-308-306 б.

7

Кәкішев Т.К. Мерей. Алматы.-2002

8

Мақпыров С. Қазына. Әдеби мақалалар, зерттеулер. Әдістеме. Алматы.-2004

9

Онғарсынова Фариза //Қазақстан: Ұлттық энциклопедиясы /Бас ред.. Б.Аяған.- Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2005.- ҮІІ том.-137 б.

10

Зәкірұлы Қ.Шалқысын туған ел. Алматы: Тұмар.- 2005.-65 б.

11

С.Абдрахманов.// Жиырмасыншы ғасыр жырлайды, Алматы: Раритет,2007

12

Нұрғожа Ораз, Ару ақын. Алматы: Сенат.- 2007. 5 том

13

Онғарсынова Фариза //Қазақстан жазушылары-анықтамалық / Бас ред. Т.Ахметжан-Алматы: «Ан-Арыс» баспасы,2009.-308 б.

14

Онғарсынова Фариза //Қазақстан Республикасында Кімнің кім екені-анықтамалық / Бас ред.А. Асылбеков.-Алматы: «Баспа үйі»,2011.-ІІ том.-806 б.


Мерзімді басылымдарда:


1

Асылжанов Б. «Менде бір тебіреніс бар» Ф.Оңғарсынова жырлары хақында.//Жалын.-1982.-№2.- 141 б.

2

Сатанов Серік. Мазасыз әлем, маздаған өлең. Ф.Оңғарсынованың «Дауа» атты жыр жинағы туралы //Қазақ ђдебиеті.-1986.- 11 шілде.-7 б.

3

Сәдібеков А. «Менің жаным – қазақтың жаны кіршіксіз»: Ақын Ф. Оңғарсынова 50 жаста //Ленин жолы.-1989.-30 желтоқсан

4

Ахметова К. Ақынсыз бір сәті, бір күні аңыз. Ақын Ф.Оңғарсынова 50 жаста//Лениншіл жас.-1989.-22 желтоқсан

5

Кекілбайұлы Ә. Биік маздар оның нұрлы жұлдызы(Фариза Оңғарсынованың қаламгерлігі) //Арай.-1989.-№12.- 9 б.

6

Ақүрпекова Г., Ақын Ф.Оңғарсынованың табиғат лирикасы жайлы сыр. //Қазақстан мұғалімі.-1995.-26 шілде

7

Ақдәулетұлы Т. «Дауыл түнгі дарияның күшіндей бір: Ф.Оңғарсынованың «Қыз-ғұмыр» кітабын оқығанда.//Қазақ әдебиеті.-1997.-№9, 4 наурыз.- 10 б.

8

Асқақтық пен рухты аялаған жыр: Ақын Оңғарсынова туралы// Егемен Қазақстан.-2000.-19 сәуір.-7 б.

9

Өтеев Ж. Парасат поэзиясы: (Фариза Оңғарсынова) //Егемен Қазақстан.-2000.-13 қаңтар.- 3б.

10

Митиев З. Фариза лирикасындағы Махамбет дәстүрі //Ұлт тағылымы.-2000.-№1.- 122-126 б.

11

Қирабаев С. Өлең – жыр Фаризаның өмірі/Фариза өнері-шын өнер.//Ана тілі.-2000.-28 маусым.-76 б.

12

Бәкір Ә. «Қуып ЖҮРГЕН БІР ЖАНМЫН ЖЫР ҚЫЗЫҒЫН» Фариза тарихи ой толғауы.//Сыр бойы.-2000.-29 сәуір.

13

Оразалиева Г. Қазақтың Фаризасы.//Ана тілі.-2002.-26 желтоқсан.-4-5б.

14

Аяпбергенұлы Р., «Дала тағдыры» Ф.Оңғарсынованың «Дала тағдыры» поэмасы,// Қазақ тілі мен әдебиеті.-2002.-№7.- 26-30 б.

15

Аяпбергенұлы Р., Ф.Оңғарсынова поэмалары,//Қазақ тілі мен әдебиеті.-2002.-№5.- 31-33 б.

16

Шөпегүл Ж. Фариза Оңғарсынова:Бұйрықпен жасалған іс қанға сіңбейді» махамбет-200 //Егемен Қазақстан.-2003.-20 маусым.- 8 б.

17

Аяпбергенұлы Р., Сырлы сөздер суреттер.(Ф.Оңғарсынова поэзиясы-ның тілі) //Қазақ тілі мен әдебиеті.-2004.-№1.-72-78 б.

18

Кекілбайұлы Ә, Фариза / Ә. Кекілбайұлы // Егемен Қазақстан.- 2005.-21қаңтар.-4б.

19

Вдовина З.Т., "Я жизнь должна стихом измерить...":Урок по творчеству Ф.Унгарсыновой в ХІ классе / З.Т. Вдовина // Русский язык и литература в казахской школе.- 2005.-N3.-С.60-64.

20

Керімбекова Б, Фариза Оңғарсынованың мүшәйра поэзиясындағы көркемдік ерекшеліктер / Б. Керімбекова //Ақиқат.- 2007.-N7.-81-85б.

21

Кеңшілікұлы А., Поэзия сәулесі: Ақын Фариза Оңғарсынованың поэзиясы туралы бір үзік сыр / А. Кеңшілікұлы // Қазақ әдебиеті.- 2008.- 24 қазан.- 6-7б

22

Мұқанова Р., Өлең -тағдыр: Фариза Оңғарсынова / Р. Мұқанова//Егемен Қазақстан.- 2008.- 7 наурыз. - 5б

23

Тоқсанбай Қ., Жыр тамған жүрек / Қ. Тоқсанбай , Л. Еділқызы //Егемен Қазақстан.- 2008.-1 сәуір.-5б.

24

Астана хабары бізде қонақта: онжылдық мерейтойға арнаған мақалаларымен бүгін "Ана тілінде" қонақта //Ана тілі.- 2008.-3 шілде.-12-13б.

25

Қарымсақова Бақтыгүл, Қазақтың әнші қызы: Ф.Оңғарсынованың "Тартады бозбаланы магнитім" поэмасы, майталман әнші Майра Уәлиқызына арналған / Б. Қарымсақова //Ұлағат.- 2008. - №6. -113-118б.

26

Жалелова Р. Оңғарсынова шығармаларындағы әлеуметтік сарын /Р. Жалелова // Хабаршы филология сериясы. - 2008. - № 5.- б. 68-70.

27

Қара А., Поэзия патшайымы: Ақын Фариза Оңғарсынова - 70 жаста. / А. Қара //Ақмешіт апталығы.- 2009.-8 қазан.-1-2б.




28

Дүйсенбайұлы Е, Ақындық қызмет: Фариза Оңғарсынова һәм ұлттық рух / Е. Дүйсенбайұлы //Қазақ әдебиеті.- 2009.- 21-27 тамыз.- 7б.




29

Елтайұлы Қанат., Әдебиет әлеміндегі қос жұлдыз: Мерейтой / Елтайұлы Қанат //Айқын.- 2009.-25 қараша.- 5б.




30

Құрманғали Қуанышбай., Жыр жұлдызы: Фариза Оңғарсынова /. Құрманғали Қуанышбай //Ана тілі.- 2009.-24-30 желтоқсан.-8б.




31

Өз халқыңды сүю - көпірме сөз емес, оған деген жанашырлық екенін ақберен ақын Фариза өзінің әр ісімен дәлелдеп жүр: Ақын Фариза Оңғарсынова//Егемен Қазақстан.- 2009.-17 қараша.-5 б




32

Поэзия шолпаны: Қазақтың көрнекті ақын қызы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Фариза Оңғарсынованың мерейтойы елордадан бастау алып, Конгресс-Холда шығармашылық кеші өтті//Егемен Қазақстан.- 2009.-1 желтоқсан.-5 б.




33

Суровая муза бывает и нежной: Фариза Унгарсынова//Казахстанская правда.- 2009.-1 декабря. - С.7.




34

Сыздықова Рәбиға, Фариза өлеңдерінің поэтикасы немесе өлең сөздің көркем қырлары / Р. Сыздықова//Қазақ әдебиеті.- 2009.- 19- 25 маусым.- 1, 7б.




35

Тарази Ә, Фариза қыз: Оңғарсынова Фарида / Ә. Тарази//Егемен Қазақстан.- 2009.-25 желтоқсан.-5б.




36

Омаров Рустем, Поэты душой не умеют стареть: юбилейный творческий вечер народного писателя Казахстана, поэтессы Ф.Унгарсыновой / Р. Омаров //Экспресс К.- 2009.-1 декабря.- С.3.




37

Балтабекқызы Т. "Фариза – ашылмаған сыр-қазына" : ақын Фариза Оңғарсынова / Т.Балтабекқызы // Заң газеті. - 2009. - 11 желтоқсан.




38

Қамарова Н. Ақберен жырдың ақыны: Фариза Оңғарсынова шығармашылығы / Қамарова Н. // Жұлдыз. - 2009. - № 7.- б.128-136.




39

Жұма-Назар Сомжүрек, Ақиқаттың Ақынтаудағы айтысы: ақын Фариза Оңғарсынованың азаматтық поэзиясы хақында / С. Жұма-Назар // Түркістан.- 2010.-22 шілде.-10б.




40

Қалимова Тұрсын., Жер шарының бетінде бір нүкте бар,мені мәңгі тартатын сағындырып..: Фариза Оңғарсынованың 70 жылдығына. / Қалимова Тұрсын //Айқын.- 2010.-28қазан.-24б.




41

Қауғабай Ораз., Димекең сыйлаған жүзік: Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев. /. Қауғабай Ораз //Ана тілі.- 2010.-4-10 наурыз.-10 б.




42

Қожахметова Мағира, Ақын табиғаты: Фариза Оңғарсынованың "Шілде" таңдамалы өлеңдер жинағынан туған ой / М. Қожахметова // Түркістан.- 2010 - 7 қаңтар. -7б.




43

Пернеханқызы Р, "Өлең, мен сені аялап өтемін..."=Мерейтой / Р. Пернеханқызы//Заң газеті.- 2010.-26қаңтар.-8б.




44

Шәріп Амантай., Фариза феномені: Ақын Фариза Оңғарсынованың поэзиясы туралы бір үзік сыр /. Шәріп Амантай //Ана тілі.- 2010.-21-27 қаңтар.-6-7б.




45

Иманасов С. Фариза туралы сөз / С.Иманасов // Қазақ әдебиеті. - 2010. - 22 қаңтар.




46

Керімбекова Б. Өлең, мен сені аялап өтем! : (Фариза Оңғарсынова 70-жылдық мерейтойына арналған кештің үлгісі) /Б. Керімбекова // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 2010. - № 2.- б.101-105.




47

Бақытжанқызы Ж., Фариза өлеңдерінің көркемдік өрнектері /Ж. Бақытжанқызы // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 2011. - №10.- б.134-136.




48

Шимырбаева Г, Стихов и песен волшебство=Даты / Г. Шимырбаева //Казахстанская правда.- . 2010.-26января.-С.10.; Юридическая газета.- 2010.-28января.-С.8.




49

Аронов Жеңіс, Фариза ақынның алғашқы шәкірттері / Ж. Аронов //Ана тілі.- 2010.-21-27 қазан.-10б.




50

Арсаланов Ю., Слова,проникающие в сердце: В Алматы прошел юбилейный вечер поэтессы Фаризы Онгарсыновой. / Ю. Арсаланов //Литер.- 2010 - 26- января - С.3.




51

Аманжолова Г., Өлең, мен сені аялап өтем!: Фариза Оңғарсынованың 70 жылдығына. /Г. Аманжолова //Мектептегі сыныптан тыс жұмыстар.- 2010.-№2.-27-30б




52

Қирабаев Серік, Поэзия падишасы: Қазақстанның халық жазушысы Фариза Оңғарсынова / С. Қирабаев//Дала мен қала.- 2011.-13 маусым.-10б.




53

Болашақ Ж. Ақын Фариза Оңғарсынова туралы : / Ж.Болашақ // Егемен Қазақстан. - 2011. - 23 сәуір.




54

Дауылбаева Г., Поэзия падишасы: Сынып сағаты / Г. Дауылбаева , С. Жолдоспаева //Мектептегі сыныптан тыс жұмыстар.- 2012.-№1.-28-32б.




55

Дәрібаева Айманай., Поэзия падишасы: (Ақын Фариза Оңғарсыновамен болған кездесу кеші) / А. Дәрібаева, Р. Дүйсенова // Қазақ тілі мен әдебиеті.- 2012.-№8.-110-113б.




56

Кемелбаева А. Фариза ақын: "Жерде мекен бар ма екен кең даладай?" / А.Кемелбаева // Ақиқат. - 2012. - № 11.- б.106-109.




57

Мұқағали және Фариза//Егемен Қазақстан.- 2013.- 24 қаңтар.- 6 б.




58

Оралбайұлы Өтеген, Серпер сезім: Фариза Оңғарсынова / Ө. Оралбайұлы//Егемен Қазақстан.- 2013.- 14 наурыз.- 5 б.




59

Курпякова Наталья, Свет поэзии Фаризы: Сборник лирических стихотворении "Дауа"выбран для всеобщего прочтения в рамках акции "Одна страна -одна книга" / Н. Курпякова //Казахстанская правда.- 2013.- 21 марта.- С.12.




60

Нұрзада Күмісбек, Жыр жанарындағы жылу: Бір ел - бір кітап жобасы / К. Нұрзада // Егемен Қазақстан.- 2013.- 21 наурыз.- 10 б.




61

Ершу Маржан, Көкжал: Фариза Оңғарсынова туралы / М. Ершу //Айқын.- 2013.-25мамыр.-5б.




62

Ақсұңқарұлы Серік, Құбылыс:Оңғарсынова Фариза/ С.Ақсұңқарұлы //Жас Алаш.-2013.-4 маусым.-5 6.




63

Бибигүлсін Раева, «Жыр – менің жалғыз тарланым, жанымды жырмен жалғадым», Бір ел-бір кітап жобасы аясында /Б.Раева//Кітап патшалығы.-2013, №1-2.- 8-9 б.







Дайындаған: Анықтама-библиографиялық және эдістемелік бөлім


















Достарыңызбен бөлісу:

902-mslihattara-oblistardi-respublikali-maizi-bar-alalardi-astanani-tekseru-komissiyalarini-zherglkt-byudzhett-atarilui-turali-esept-sinui-bojinsha-sirti-memlekettk-auditt-zhne-arzhili-bailaudi-rsmdk-standarti.html
904-departament-informatizacii-i-svyazi-poyasnitelnaya-zapiska-k-otchetu-ob-ispolnenii-oblastnogo-byudzheta-za-2007-god.html
91-chto-takoe-sistemnij-analiz-f-i-peregudov-f-p-tarasenko-osnovi-sistemnogo-analiza-f-i-peregudov.html
91-enciklopediya-bernard-verber-revolyuciya-muravev.html
91-izmenenie-svojstv-masla-pri-rabote-porshnevogo-dvigatelya-osnovnie-svedeniya-o-trenii-i-smazke.html
91-laborant-proizvodstva-stroitelnih-materialov-spravochnik-rabot-i-professij-rabochih-etks-vipusk-40-razdel.html
  • lecture.bystrickaya.ru/avdusin-d-a-arheologiya-sssr-m-1977-stranica-9.html
  • thescience.bystrickaya.ru/istochnik-ria-novosti-mirovie-ceni-na-neft-povisilis-13-01-2011.html
  • education.bystrickaya.ru/3-pravij-pivot-povorot-natural-pivot-turn-peresmotrennaya-tehnika-evropejskih-tancev.html
  • writing.bystrickaya.ru/atomatizaciya-funkcij-po-uchetu-zatrat-vspomogatelnogo-proizvodstva.html
  • obrazovanie.bystrickaya.ru/priznaki-ukazivayushie-na-vozmozhnost-priyoma-rebyonkom-narkotikov-pamyatka-dlya-uchitelej.html
  • esse.bystrickaya.ru/programma-vstupitelnogo-ekzamena-po-specialnosti-05-13-05-elementi-i-ustrojstva-vichislitelnoj-tehniki-i-sistem-upravleniya.html
  • bukva.bystrickaya.ru/razdel-7-sociolog-v-molodezhnom-pole-programma-disciplini-sociologiya-molodezhi-dlya-napravleniya-040200.html
  • exchangerate.bystrickaya.ru/audit-u-zarubzhnih-kranah.html
  • credit.bystrickaya.ru/perechen-normativno-pravovih-dokumentov-reglamentiruyushih-deyatelnost-doshkolnogo-uchrezhdeniya-mdou-detskij-sad-29-kompensiruyushego-vida-.html
  • testyi.bystrickaya.ru/anton-kempinskij-stranica-4.html
  • portfolio.bystrickaya.ru/polozhenie-o-provedenii-zonalnogo-etapa-olimpiadi-po-discipline-fizika-sredi-studentov-ou-ssuzov-g-novocherkasska.html
  • tasks.bystrickaya.ru/1-sentyabrya-v-0900-informacionnij-byulleten-administracii-sankt-peterburga-33-684-30-avgusta-2010-g.html
  • prepodavatel.bystrickaya.ru/statisticheskie-metodi-v-issledovanii-potrebleniya-naseleniya-chast-2.html
  • vospitanie.bystrickaya.ru/zhenshin-a-v-bespopovskom-staroobryadcheskom-soobshestve-vo-vtoroj-polovine-xix-nachale-xx-vv-po-materialam-sankt-peterburgskoj-novgorodskoj-vologodskoj-i-oloneckoj-gubernij.html
  • predmet.bystrickaya.ru/rossijskie-smi-o-mchs-monitoring-za-5-maya-2010-g-stranica-2.html
  • bukva.bystrickaya.ru/notariat-yuridicheskaya-sluzhba-predpriyatiya-obedineniya-okazanie-yuridicheskih-uslug-po-licenziyam.html
  • uchit.bystrickaya.ru/terminologiya-po-obshestvennomu-zdorovyu-i-zdravoohraneniyu-stranica-3.html
  • diploma.bystrickaya.ru/vvoz-tovarov-v-respubliku-belarus.html
  • laboratornaya.bystrickaya.ru/rasporyazhenie-ot-02-fevralya-2012-goda-46-g-krasnokamensk.html
  • doklad.bystrickaya.ru/uchebno-metodicheskij-kompleks-disciplini-socialnaya-psihologiya-dlya-specialnostej.html
  • control.bystrickaya.ru/countblanks-rukovodstvo-polzovatelya-rukovodstvo-i-spravochnik.html
  • laboratory.bystrickaya.ru/voprosi-otvetstvennosti-v-novom-rossijskom-tamozhennom-zakonodatelstve.html
  • tests.bystrickaya.ru/kurs-lekcij-dlya-studentov-specialnost-030503-5152-pravovedenie-srednego-professionalnogo-obrazovaniya.html
  • spur.bystrickaya.ru/lekciya-6-neklassicheskaya-filosofiya-v-kontekste-evropejskoj-kulturi-hh-veka.html
  • predmet.bystrickaya.ru/sdds-dv00-gosudarstvennij-obrazovatelnij-standart-srednego-professionalnogo-obrazovaniya-gosudarstvennie-trebovaniya.html
  • occupation.bystrickaya.ru/napravlenie-podgotovki-obshij-konkurs-aliluev-aleksej-andreevich-132.html
  • abstract.bystrickaya.ru/19-aprelya-2012-goda-v-14-chasov-otkrituyu-rajonnuyu-olimpiadu-po-russkomu-yaziku.html
  • student.bystrickaya.ru/32-filosofskie-problemi-astronomii-i-kosmologii-uchebno-metodicheskoe-posobie-dlya-aspirantov-i-soiskatelej-uchenoj.html
  • kontrolnaya.bystrickaya.ru/puti-povisheniya-kachestva-literaturnogo-obrazovaniya-metodicheskie-rekomendacii-k-nachalu-2008-2009-uchebnogo-goda.html
  • kolledzh.bystrickaya.ru/antologiya-gumannoj-pedagogiki-zhivaya-etika-izdatelskij-dom.html
  • reading.bystrickaya.ru/koncepciya-dolgosrochnogo-socialno-ekonomicheskogo-razvitiya-rossijskoj-federacii-moskva.html
  • essay.bystrickaya.ru/bileti-po-predmetu-osnovi-standartizacii-sertifikacii-i-metrologii-za-vesennij-semestr-2001-goda-chast-2.html
  • laboratornaya.bystrickaya.ru/rabochaya-programma-disciplini-gidravlika-.html
  • uchitel.bystrickaya.ru/rabochaya-programma-disciplini-paketi-pp-rekomenduetsya-dlya-napravleniya-podgotovki-100700-torgovoe-delo.html
  • kolledzh.bystrickaya.ru/ag-kokin-kurganskij-gosudarstvennij-universitet-s-m-nikolskogo-sekciya-problemi-prepodavaniya-informatiki.html
  • © bystrickaya.ru
    Мобильный рефератник - для мобильных людей.